مردمى صحرانشين و وحشى ديدار كرده بود . 8 . نيز همين كورش سدى بنا كرد و اين سد در تنگه داريال ميانهء كوههاى قفقاز و نزديكىهاى شهر تفليس است . « 1 » از نظر ابو الكلام آزاد ، داستان ذو القرنين در پاسخ به سؤالى است كه به اشارهء علماى يهود مدينه يكى از افراد قريش از پيامبر اكرم ( ص ) مىپرسد : « 2 » يَسْئَلُونَكَ عَنْ ذِي الْقَرْنَيْنِ . طبيعى است كه سؤال يهوديان در مورد شخصيتى باشد كه عرب نبوده بلكه در ارتباط با آنان است . در اين راستا ، رؤياى دانيال نبى ( ع ) در كتابهاى يهود است كه در خواب مىبيند قوچ دو شاخى غرب و شرق و جنوب زمين را شخم مىزند . ناگاه يك بز كوهى از غرب زمين را مىكاود و با قوچ دو شاخ روبه‌رو مىشود و آن را از ميان برمىدارد . پس از آن فرشته‌اى پديد مىآيد و خواب دانيال را تعبير مىكند كه صاحب دو شاخ ، پادشاه پارس و ماد است . و بز يك شاخ اسكندر است كه دارا آخرين پادشاه پارس را بر مىاندازد . « 3 » و آنگاه كشف مجسمهء كورش با دو شاخ و دو يال ، در دشت مرغاب فارس را سندى قوى بر اين مدعى مىشمارد . گرچه بعضى از محققين جديد ، كتاب دانيال را ساختگى و قرنها بعد از سقوط بابل و آزادى يهود دانسته‌اند و بسيارى زمان تأليف آن را از بعد از قرن اول ميلاد مىدانند ، فقط پروفسور ماكس لوئر « 4 » تأليف آن را در سال 164 قبل از ميلاد دانسته است . « 5 » اما ابو الكلام مىافزايد ممكن است سفر دانيال يك داستان ساختگى باشد ولى آنچه در قرآن آمده مسلما داراى اصل و حقيقتى است . « 6 »

--> ( 1 ) . الميزان ، ج 26 ، ص 304 - 305 . ( 2 ) . بر اساس روايت ترمذى ، نسائى و احمد حنبل ، طبرى ، ابن كثير و سيوطى . ( 3 ) . سفر دانيال ، 8 - 1 . ( 4 ) . Max Loehr . ( 5 ) . A History Of Religion in the old testament . ( 6 ) . ابو الكلام آزاد ، كورش كبير ( ذو القرنين ) ، ترجمه دكتر باستانى پاريزى ، ص 192 .